27 August 2026
Het was warm hé? - Hitte is geen zomerprobleem, maar een gezondheidsprobleem
De zomer van 2026 wordt waarschijnlijk de warmste ooit in België sinds het begin van de metingen. Dat zegt David Dehenauw, hoofd van de dienst Voorspellingen van het KMI. We zagen ondertussen ook al de eerste oversterftecijfers voor de hittegolf in juni via Sciensano.
“Toen ik midden mei een presentatie bijwoonde over de voorspelde impact van hitte, was ik zelf verbaasd,” zegt Sara Bertels, algemeen directeur van Gezondheidsmakers. "We weten dat de klimaatverandering steeds meer mensenlevens zal kosten. De toenemende hitte in Vlaanderen is daarbij de belangrijkste risicofactor. Toch blijkt het moeilijk om echt actie te ondernemen als het probleem zich niet voor onze neus, in ons lichaam of bij een dierbare stelt.”
“Deze zomer hebben we binnen Gezondheidsmakers besproken wat wij zelf kunnen doen,” vertelt Ruth Lembrechts, expert Gezondheid en milieu. “Voor mij is het duidelijk: we moeten méér lokale besturen ondersteunen om werk te maken van een gezondheidsplan voor warme dagen. Maar ook verder kijken dan dat. Hoe richten we onze publieke ruimte in? Waar zorgen we voor groen en schaduw? Hoe maken we buurten aangenaam, ook wanneer het warm is?”
We kunnen niet wachten tot de volgende hittegolf om in actie te schieten. We moeten nu werken aan een omgeving die mensen ook op warme dagen beschermt. Dat is één van de redenen dat wij gezondheid niet alleen benaderen als aanpassingen in levensstijl, maar ook vanuit de omgeving, de impact van het milieu en gezonde publieke ruimte.
Dat zijn geen maatregelen voor één zomer. Meer bomen en groen zorgen vandaag voor verkoeling en maken tegelijk onze publieke ruimte gezonder. Bij de inrichting of renovatie van gebouwen kunnen we rekening houden met oververhitting en energiearmoede. Zo wordt hittebeleid automatisch ook gezondheidsbeleid.
Gezondheidsmakers maakt van hitte en gezondheid een focus in het actieplan voor 2027. Samen met onze medisch milieukundigen willen we lokale besturen en andere partners ondersteunen om de stap te zetten van losse acties naar een structurele aanpak. Dit past binnen onze visie om hitte als onderdeel van een breder klimaatgezondheidsbeleid te benaderen.
Hopelijk woon jij in een omgeving waar verkoeling voorhanden is. Waar bomen voor schaduw zorgen, waar je naar het water of een park kan en waar gezonde keuzes vanzelfsprekend zijn. Maar dat is niet voor iedereen de realiteit. Misschien zelfs niet voor je buur. Dus laat dit meteen ook een warme oproep zijn om voor elkaar te zorgen en de krachten te bundelen voor meer gelijke gezondheidskansen. Een lokaal gezondheidsplan voor warme dagen is al een hele stap in de goede richting.
Doe vandaag wat al kan. Maar kijk tegelijk verder dan de komende zomer. Voorkomen is beter dan genezen, dat bevestigen cijfers en dat weet ons buikgevoel ook. Dat maakt ons zo mogelijk nog gemotiveerder om te blijven werken aan de gezonde keuze als de meest evidente. We zijn overtuigd van de impact die we kunnen hebben en op verschillende plaatsen al realiseerden. Maar we moeten sneller kunnen schakelen. Maak van hitte een vast onderdeel van je gezondheidsbeleid en neem gezondheid mee in keuzes over groen, publieke ruimte, gebouwen en buurten. Daarvoor moeten we expertise, mensen en organisaties met elkaar verbinden zodat ze elkaar en de oplossingen naar een hoger niveau tillen. Nu is het tijd om te handelen.
