Lokale acties tegen hitte: zo beschermden gemeenten hun inwoners

Hoe pakten andere gemeenten en steden dat deze zomer aan? Laat je inspireren door deze verkoelende acties!

Informeren en ondersteunen

Lokale besturen zetten sterk in op communicatie. Via gemeentelijke websites, sociale media en infobladen kregen inwoners informatie over eenvoudige maar belangrijke maatregelen. Denk aan voldoende drinken, uit de hitte blijven en extra aandacht hebben voor kwetsbare buren en familieleden.

Sommige gemeenten combineerden die communicatie met extra ondersteuning. Zo organiseerde Sint-Niklaas verkoelplekken en deelde de stad hittepakketten uit aan ouderen.

 Koelteplekken maken

Verschillende gemeenten zetten in op koelteplekken. Dat zijn publiek toegankelijke plaatsen waar inwoners tijdens warme dagen verkoeling kunnen zoeken.

Wetteren voorzag bijvoorbeeld koelteplekken in parken, bibliotheken en ontmoetingscentra. Oostende bracht schaduwplekken in de stad in kaart. Ook verschillende kerken in Linkebeek en Tienen zetten tijdens de hittegolf hun deuren open. Zo kwamen er extra plaatsen waar inwoners de warmte even konden ontlopen.

Extra aandacht voor kwetsbare inwoners

Warme dagen zijn niet voor iedereen even belastend. Daarom zochten lokale besturen naar manieren om inwoners die extra risico lopen gericht te bereiken. In Antwerpen werd een geplande belronde binnen het netwerk van het project ‘Leve De Ouderen’ ingezet om ouderen tips bij warme dagen te geven en te vragen hoe het met hen ging. In Diest bezocht de gemeente voor het eerst alle 90-plussers tijdens warme zomerdagen. Zo kon ze nagaan of extra ondersteuning nodig was.

Ook een lokaal meldpunt kan helpen. In de eerstelijnszone Leuven Zuid werken zeven gemeenten samen aan een lokaal gezondheidsplan Warme Dagen. Een van de acties is een meldpunt voor mensen die zich zorgen maken over een kwetsbare persoon.

Ook investeren in de langere termijn

Niet alle acties zijn tijdelijk. Lokale besturen kunnen ook werken aan een leefomgeving die beter bestand is tegen warme dagen. Extra bomen, schaduwplekken, vergroening, ontharding en drinkfonteinen kunnen inwoners ook op langere termijn helpen beschermen tegen hitte.

In Bree werd het effect van groen op de temperatuur zichtbaar gemaakt met een warmtemeter. Zo werd concreet aangetoond hoe groen voor verkoeling kan zorgen. In Sint-Truiden was dit verschil in temperatuur de aanleiding om een bomenplan te ontwikkelen

Van losse acties naar een lokaal gezondheidsplan Warme Dagen

Al deze acties kunnen deel uitmaken van een lokaal gezondheidsplan Warme Dagen. Zo'n plan helpt om acties te bundelen, afspraken te maken en verschillende diensten en partners samen te brengen.

In Herzele wordt het lokaal gezondheidsplan Warme Dagen getrokken door de coördinator welzijn en ouderen en de noodplanningscoördinator. De gemeente bracht eerst alle bestaande initiatieven rond hitte en gezondheid bij de verschillende diensten in kaart. Vanuit dat overzicht groeide stap voor stap een gedragen plan.

Elk jaar wordt het plan geëvalueerd met de betrokken diensten. Zo kunnen nieuwe acties inspelen op actuele noden. Dit jaar investeert Herzele bijvoorbeeld in extra koelteplekken en drinkfonteinen. Eerder werden al zonneweringen geplaatst aan het woonzorgcentrum en extra bomen aangeplant bij kwetsbare voorzieningen.

De ervaring van Herzele toont dat je niet alles in één keer hoeft uit te werken. Door bestaande acties te bundelen, samen te werken over diensten heen en regelmatig bij te sturen, kan je stap voor stap bouwen aan een sterker beleid voor warme dagen.

“Een lokaal gezondheidsplan Warme Dagen hoeft niet van de ene dag op de andere helemaal uitgewerkt te zijn. Door jaarlijks te evalueren en nieuwe partners te betrekken, kan het plan meegroeien met de noden van inwoners. Zo werk je stap voor stap aan een beleid dat ook aandacht heeft voor mensen die extra kwetsbaar zijn.”  – Elisabeth Vercammen, medisch milieukundige

Samen aan de slag met een lokaal gezondheidsplan Warme Dagen?

Wil je een lokaal gezondheidsplan Warme Dagen opstellen? Of wil je graag samen bekijken welke maatregelen jouw gemeente kan nemen om inwoners beter te beschermen tegen hitte?

Gezondheidsmakers denkt graag met je mee.